
W koncepcji One Health zdrowie człowieka, dobrostan zwierząt i stan ekosystemów są nierozerwalnie połączone. Nawet tak codzienna rzecz jak kołdra czy koc może stać się aktem holistycznej troski – szczególnie gdy wybierzemy wełnę jako wypełniacz.
Sen to fundament regeneracji organizmu: detoksykacja, wzmocnienie odporności i zapobieganie stanom zapalnym. Jak pokazują badania dr Edy Acar i prof. dr Zümrüt Bahadır Ünal w monografii Research on Sleep Support Textile Products, tekstylia sypialniane regulują temperaturę ciała, kontrolują wilgotność i dają poczucie bezpieczeństwa. Wśród naturalnych wypełniaczy (bawełna, kapok, puch gęsi, bambus czy jedwab) wełna wyróżnia się najbardziej – nie tylko pod względem komfortu snu, ale także zrównoważonego wpływu na cały system One Health.
Wełna to jedno z najstarszych i najbardziej „inteligentnych” włókien naturalnych. Składa się głównie z keratyny – białka zawierającego aż 20 różnych aminokwasów. Dzięki kręconej, pofalowanej strukturze włókna doskonale „łapią” i zatrzymują powietrze, tworząc naturalną warstwę izolacyjną. Jedno z jej największych atutów to zdolność do absorbowania nawet 30–35 % swojej masy w postaci wilgoci, jednocześnie pozostając sucha w dotyku i oddając nadmiar pary wodnej na zewnątrz.
W praktyce oznacza to idealną termoregulację o każdej porze roku: w zimne noce zatrzymuje ciepło, w wilgotne lub cieplejsze – zapobiega przegrzaniu i efektowi „przepocenia”. Z czasem wełna filcuje się lekko, co jeszcze bardziej obniża przewodnictwo cieplne i wzmacnia izolację bez dodawania ciężaru. Dodatkowo wełna pochłania zapachy, jest miękka, ognioodporna i w pełni biodegradowalna.
Z perspektywy One Health wełna ma jeszcze większe znaczenie. Pochodzi od owiec – zwierząt, których dobrostan (odpowiednie pastwiska, etyczne strzyżenie, brak cierpienia) bezpośrednio przekłada się na jakość włókna. Jest w 100 % odnawialna, nie generuje mikroplastiku (w przeciwieństwie do poliestru), nie obciąża środowiska chemikaliami i może być wielokrotnie recyklingowana. Produkcja wełny wspiera zrównoważoną hodowlę, chroni bioróżnorodność łąk i pastwisk oraz minimalizuje ślad węglowy w porównaniu z syntetycznymi wypełniaczami.
Badania cytowane w monografii potwierdzają: kołdry i koce wełniane zapewniają wyższą izolację termiczną i lepszą gospodarkę wilgocią niż mieszanki akrylowe czy bawełniano-akrylowe. Osoby śpiące pod wełną zgłaszają głębszy, bardziej regenerujący sen, co przekłada się na lepsze samopoczucie w ciągu dnia, wyższą odporność i mniejsze ryzyko chorób cywilizacyjnych.
Wg: Acar, E., & Bahadır Ünal, Z. (2024). Research on sleep support textile products. IKSAD Publishing House. https://doi.org/10.5281/zenodo.14582472


Prof. dr hab. Piotr Tryjanowski
Katedra Zoologii – Uniwersytet Przyrodniczy w PoznaniuOrnitolog, specjalista z ekologii behawioralnej, wpływu klimatu, ptaków krajobrazu rolniczego i ekologii miast..
Zobacz inne artykuły:
Sen w Harmonii z Naturą
Jak grupy zwierząt radzą sobie z wyzwaniem termicznym – spojrzenie neuronauki na dynamikę społeczną i homeostazę
Owce jako terapeutki: kontakt z tymi łagodnymi zwierzętami pomaga w walce z uzależnieniami
Wyobraź sobie scenę z idyllicznej farmy: grupa osób, które zmagają się z uzależnieniem od substancji…
Owce w służbie medycyny: Duży model zwierzęcy do badań nad ludzkimi chorobami
Piękno owiec jest zachwycające – fot. Grzegorz Grzywaczewski Wyobraź sobie, że klucz do leczenia chorób…


