Zooterapia w tradycji i badaniach naukowych – przykład z Etiopii

Choć współczesna medycyna opiera się na zaawansowanej technologii i syntetycznych lekach, w wielu społecznościach świata wciąż żywe są praktyki medycyny tradycyjnej. Artykuł autorstwa Biru i współpracowników (2022) pokazuje, jak w Etiopii – kraju o ogromnej bioróżnorodności i bogatych tradycjach kulturowych – wykorzystywane są zwierzęta i produkty zwierzęce w leczeniu różnych chorób.

Badania przeprowadzone wśród społeczności Awi, Gamo i Konta wykazały, że do terapii stosuje się aż 20 gatunków zwierząt (m.in. ssaki, ptaki, gad). Najczęściej używane są mięso, skóra i krew, a leczone w ten sposób dolegliwości obejmują astmę, złamania kości czy ochronę przed „złym okiem”. Warto podkreślić, że wiedza na temat takich praktyk jest zróżnicowana – starsi mieszkańcy i osoby z regionu Amhara posiadają jej więcej niż młodsi czy ci z południa kraju.

Choć zooterapia w Etiopii ma głębokie zakorzenienie w kulturze i w praktyce życia codziennego, badania te podkreślają również potrzebę ochrony gatunków zagrożonych, takich jak lampart czy słoń afrykański. Autorzy apelują o łączenie badań etnozoologicznych z działaniami na rzecz ochrony przyrody, aby zachować zarówno tradycyjną wiedzę, jak i same zasoby naturalne.

To studium jest przykładem, że terapie oparte na naturze – także te mniej znane w świecie zachodnim – stanowią przedmiot rzetelnych badań naukowych. Dokumentowanie i analiza takich praktyk wzbogaca nasze rozumienie relacji człowieka z przyrodą oraz wskazuje możliwości łączenia tradycji z nowoczesnym podejściem do zdrowia i ochrony środowiska.

Za: Biru, Y., Gibru, A., Temesgen, Z., Hunde, K., & Fekensa, T. (2022). Zootherapeutic animals used by Awi, Gamo, and Konta communities in Amhara and Southern Regions of Ethiopia. Asian Journal of Ethnobiology, 5(2), 84–91. https://doi.org/10.13057/asianjethnobiol/y050202